Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac budowlanych lub remontowych należy sprawdzić poprawność i bezpieczeństwo rusztowań. Takie działanie nazywane jest odbiorem technicznym rusztowania.
Odbiór techniczny rusztowania to nieodzowny element procesu budowlanego, mający na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracowników oraz ochrony osób przebywających na placu budowy. Bezpieczeństwo pracowników jest kluczowym elementem odbioru rusztowania. Przestrzeganie norm technicznych i BHP minimalizuje ryzyko wypadków na budowie i możliwe jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania rusztowań przez cały okres trwania prac.
Pamiętaj! Protokół odbioru technicznego rusztowania jest istotny dla ochrony pracowników na placu budowy. Cały proces odbioru rusztowania obejmuje nie tylko kontrolę techniczną, ale także sporządzenie odpowiedniej dokumentacji i realizację działań zgodnie z przepisami.
Na czym polega ta procedura i kto może jej dokonać?
Dlaczego należy dokonać odbioru rusztowania?
Odbiór techniczny rusztowania to nieodzowny element procesu budowlanego, mający na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracowników oraz ochrony osób przebywających na placu budowy. Przed przystąpieniem do wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych lub remontowych, konieczne jest sprawdzenie, czy rusztowania zostały zamontowane prawidłowo i spełniają wszystkie wymogi bezpieczeństwa.
Odbiór techniczny rusztowania polega na szczegółowej kontroli konstrukcji, jej stabilności oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania rusztowań przez cały okres trwania prac. Prawidłowo przeprowadzony odbiór techniczny to gwarancja, że rusztowania będą służyć nie tylko efektywnej realizacji zadań, ale przede wszystkim ochronie pracowników podczas wykonywania robót na wysokości.
Czy każde rusztowanie wymaga odbioru technicznego?
Praca na wysokości jest pracą wykonywaną co najmniej metr od poziomu podłogi lub terenu. Z racji tego że prace te wiążą się z ryzykiem upadku z wysokości, zaliczane są do prac niebezpiecznych. Dlatego przed użytkowaniem rusztowania ważne jest aby montowane były zgodnie z przepisami, a ich odbiór powinien być wykonywany przed rozpoczęciem jakikolwiek prac na rusztowaniu. Osoba, która ma dokonać odbioru rusztowania, powinna posiadać odpowiednie kwalifikacje oraz zadbać o właściwą dokumentację potwierdzającą zgodność z przepisami. (W pierwszej kolejności odbioru rusztowania powinien dokonać kierownik budowy posiadający odpowiednie uprawnienia).
Kluczowym aktem prawnym regulującym proces budowy w Polsce jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury. Akt ten zawiera przepisy określające sposób wykonania, zabezpieczania, dokumentacji po wykonawczej, oraz kryteria odbioru rusztowania. To właśnie z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury wynika obowiązek odbioru rusztowań.
Prace takie jak ocieplenie budynku, lub prace remontowe, do których używane są rusztowania nie wymagają obecności kierownika budowy, w takiej sytuacji właściciel firmy wykonujący pracę powinien zapewnić bezpieczeństwo swoim pracownikom a osoba dokonująca odbioru rusztowania powinna legitymować się uprawnieniami kierownika lub uprawnieniami kierownika budowy.
Kto i kiedy dokonuje odbioru technicznego rusztowania?
Osoby biorące udział w montażu i demontażu rusztowań powinny posiadać uprawnienia montażysty. Dotyczy to każdego rodzaju rusztowań metalowych.
Zgodnie z § 109 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas prac budowlanych, osoby odpowiadające za montaż i demontaż powinny posiadać wymagane uprawnienia.
Użytkowanie większości rodzajów rusztowań jest dopuszczalne tylko po dokonaniu jego odbioru przez kierownika budowy, lub osobę do tego uprawnioną.
Odpowiedzi na to kto może dokonywać odbioru rusztowań, należy szukać w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych.
Jeżeli rusztowanie nie jest technicznie odebrane, to jego użytkowanie jest zabronione. Proces odbioru technicznego obejmuje sporządzenie dokumentacji, sprawdzenie elementów konstrukcyjnych oraz szkolenie pracowników w zakresie bezpiecznego użytkowania rusztowania.
Co należy zrobić przed eksploatowaniem rusztowania?
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) odpowiedzialność za dopuszczenie rusztowania do eksploatacji wskazuje na kierownika budowy.
Zobowiązuje to kierownika budowy do przeprowadzenia przeglądu rusztowania i sporządzenie protokołu odbioru technicznego rusztowania. Użytkowanie rusztowania jest możliwe wyłącznie po pozytywnym zakończeniu procesu odbioru technicznego.
W drugiej kolejności do odbioru dopuszcza się uprawnioną osobę, która powinna posiadać uprawnienia budowlane. Od obu osób dokonujących odbioru rusztowania wymagane są uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno budowlanej.
Co ważne, podczas użytkowania rusztowania należy także bezwzględnie przestrzegać wszystkich norm bezpieczeństwa i przepisów prawa budowlanego.
Na czym polega odbiór techniczny rusztowania?
Zgodnie z Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401) przepis § 110, odbiór rusztowania potwierdzony jest przez uprawnioną osobę, z reguły kierownik budowy wpisem w dzienniku budowy lub w protokole odbioru technicznego (z podaniem imienia i nazwiska osoby odpowiedzialnej za montaż lub odbiór rusztowania).
Co określa wpis w dzienniku budowy?
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych określa co powinno zostać zawarte w protokole odbioru technicznego lub dzienniku budowy rusztowania wykonanym przez kierownika budowy:
- użytkownik rusztowania;
- przeznaczenie rusztowania;
- oporność uziomu;
- wykonawcę montażu rusztowania z wyszczególnieniem jego imienia i nazwiska/nazwy,oraz numeru telefonu;
- dopuszczalne obciążenia pomostów roboczych i konstrukcji rusztowania;
- datę przekazania rusztowania do użytku;
- terminy kolejnych przeglądów rusztowania.
Ważne, aby mieć na uwadze fakt, że prace budowlane wykonywane na wysokościach (rusztowaniach) zaliczane są jako praca szczególnie niebezpieczna. Dlatego rusztowanie powinno posiadać stabilną konstrukcję dostosowaną do terenu, ze spadkiem który umożliwia odpływ wód.
Rusztowanie i ruchome podesty robocze powinny posiadać pomost o powierzchni roboczej wystarczającej dla osób wykonujących roboty oraz do składowania narzędzi i niezbędnej ilości materiałów.
Powinny zapewniać bezpieczną komunikację, dostęp do stanowisk pracy podczas wykonywania robót budowlanych, oraz możliwość wykonywania robót w pozycji niepowodującej nadmiernego wysiłku.
Protokół odbioru rusztowania
Protokół odbioru rusztowania stanowi formalne potwierdzenie, że odbiór techniczny rusztowania został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dokument ten zawiera kluczowe informacje dotyczące użytkownika rusztowania, jego przeznaczenia, wykonawcy montażu rusztowania, a także dopuszczalnych obciążeń pomostów i konstrukcji rusztowania.
W protokole odbioru rusztowania odnotowuje się również datę przekazania rusztowania do użytkowania, oporność uziomu oraz terminy kolejnych przeglądów rusztowania. Sporządzenie protokołu odbioru technicznego rusztowania jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa na placu budowy i stanowi podstawę do rozpoczęcia wykonywania robót budowlanych. Prawidłowo wypełniony protokół odbioru rusztowania pozwala na kontrolę stanu technicznego konstrukcji oraz przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót.
Kiedy konieczne jest dodatkowe sprawdzenie rusztowania?
Zgodnie z przepisem § 117 r.b.p.r.b. wymaga się, aby rusztowanie z elementów metalowych posiadało instalację piorunochronną i było uziemione.
Przepis § 127 r.b.r.b. szczegółowo określa kiedy rusztowania muszą być sprawdzane przez kierownika budowy lub uprawnione do tego osoby:
- po opadach atmosferycznych;
- po silnych wiatrach;
- po działaniu czynników stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkownika rusztowania;
- po przerwach roboczych dłuższych niż 10 dni;
- nie mniej niż raz w miesiącu.
Zakres czynności objętych sprawdzeniem określony jest w instrukcji producenta, lub w projekcie indywidualny.
Podsumowanie
Chociaż rusztowania wydają się być tylko konstrukcjami tymczasowymi, stanowią ważny element w budownictwie. Stanowią one miejsce pracy dla wielu ludzi, dlatego nie powinien dziwić fakt, że przed rozpoczęciem eksploatowania rusztowania wymaga ono odbioru przez kierownika budowy lub inną osobę do tego uprawnioną.
Bezpieczeństwo podczas odbioru technicznego rusztowania to absolutny priorytet na każdym etapie realizacji inwestycji budowlanej. Osoba dokonująca odbioru, w tym kierownik budowy, musi posiadać uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Jest to wymogiem prawnym wynikającym z przepisów dotyczących wykonywania robót budowlanych. Takie same uprawnienia budowlane powinny posiadać również inne uprawnione osoby, które mogą dokonać odbioru technicznego rusztowania.
Uprawnienia budowlane gwarantują, że odbiór techniczny rusztowania zostanie przeprowadzony rzetelnie, a użytkowanie rusztowań będzie bezpieczne zarówno dla pracowników, jak i osób postronnych. Dzięki temu możliwe jest skuteczne zapobieganie wypadkom oraz zapewnienie zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania wszelkich robót budowlanych.
